KUR’AN-I KERİM’DE ZİKİR VE EHL-İ ZİKİR KAVRAMI 
Zikir, hatırlamak mânâsına gelir. 
1- Allah’ı zikretmek, Allah’ı hatırlamak mânâsına gelir. 
2- Tekrar etmek mânâsına gelir. Allah’ın ismini “Allah, Allah, Allah…” diye tekrar etmek mânâsına gelir. 
3- Bir mefhumun, bir kelimenin daha evvel geçtiğini, kullanıldığını da ifade etmekte de kullanılır. Meselâ “Yukarıda mezkur olan bu kelime.” cümlesi “Yukarıda zikredilmiş olan.” demektir. 

O halde zikir;Allahû Tealâ’nın isminin “Allah, Allah, Allah…” diye tekrarının adıdır. Yani cüz’i irade sahibi varlıkların (insanların ve cinlerin) serbest iradeleriyle, isteyerek Allah’ın ismini “Allah Allah“ diye tekrar etmeleridir.

Allah‘u Teala’dan başka Allah isminde hiçbir şeyin isimlendirilmesine Allah‘u Teala izin vermemiştir.

19/MERYEM-65: Rabbus semâvâti vel ardı ve mâ beynehumâ fa’budhu vastabir li ibâdetih(ibâdetihî), hel ta’lemu lehu semiyyâ(semiyyen). 
Semaların, yeryüzünün ve ikisinin arasındakilerin Rabbidir. Öyleyse O’na kul ol! O’nun kulluğunda sabırlı ol! O’nun İsmi’yle isimlendirilen (bir kimse) biliyor musun?

Allahu Teala’yı zikredeni Allah’ta zikreder;

2/BAKARA-152: Fezkurûnî ezkurkum veşkurû lî ve lâ tekfurûn(tekfurûni).
Öyle ise Beni zikredin ki Ben de sizi zikredeyim. Ve Bana şükredin ve sakın küfür üzerine olmayın.

Allahu Teala’yı zikretmek kalpleri tatmin eder;

13/RA'D-28: Ellezîne âmenû ve tatmainnu kulûbuhum bi zikrillâh(zikrillâhi) e lâ bi zikrillâhi tatmainnul kulûb(kulûbu). 
Onlar, âmenûdurlar ve kalpleri, Allah’ı zikretmekle mutmain olmuştur. Kalpler ancak; Allah’ı zikretmekle mutmain olur, öyle değil mi?

Kur'ân-ı Kerim okumak bir zikirdir. Namaz kılmak bir zikirdir. Allah'ın ismini “Allah, Allah, Allah...” diye tekrar etmek bir zikirdir. Adı “zikrullah”tır. Ve bu üç tane zikirden zikrullah en büyüktür. En büyük ibadet Allah’ı zikretmektir. 

29/ANKEBÛT-45: Utlu mâ ûhıye ileyke minel kitâbi ve ekımıs salât(salâte), innes salâte tenhâ anil fahşâi vel munker(munkeri), ve le zikrullâhi ekber(ekberu), vallâhu ya’lemu mâ tasneûn(tasneûne). 
Kitaptan sana vahyedilen şeyi oku ve salâtı ikâme et (namazı kıl). Muhakkak ki salât (namaz), fuhuştan ve münkerden nehyeder (men eder). Ve Allah’ı zikretmek mutlaka en büyüktür. Ve Allah, yaptığınız şeyleri bilir.

“Allah nezdinde amellerin en üstünü, dilin Allah zikrinden yaş olarak ölmendir. “ Hadis-i Serif

Cabir (r.a) rivayet ediyor: Peygamberimiz, Hiç bir kimse, kendisini azaptan kurtarmak için Allah’ın zikrinden daha üstün bir amel yapmamıştır. Hadis-i Serif

“Hz. Muâz İbnu Cebel (radıyallâhu anh) anlatıyor: "Kul, kendini Allah'ın azabından kurtarmada zikrullahtan daha müessir bir ameli işlememiştir." [Muvatta, Kur'ân 24, (1, 211); Tirmizî, Daavât 6, (3374); İbnu Mâce, Edeb 53, (3790).]

Rasulullah (s.a.s) şöyle demiştir: “Size amellerinizin en hayırlısını, Melikiniz katında en temizini, dereceniz bakımından en üstününü bildireyim mi? Öyle ki bu amel sizin için altın ve gümüş infak etmekten ve düşmanınızla karşılaşıp onun boynunu vurmanızdan ve onların sizin boynunuzu vurup şehid olmanızdan daha hayırlıdır.”  
Sahabeler:“Evet” dediler. 
Bunun üzerine Rasulullah (s.a.s) şöyle dedi: “Allahu Teala’yı zikretmektir.” (Tirmizi 5/459, İbni Mace 2/1245) 

Zikir farzdır. Müzemmil 8 de buyurulduğu gibi “Rabbinin ismi ile zikret!”. Rabbimizin ismi Allah olduğuna göre zikir devamlı Allah kelimesini kalpte tekrar etmektir. Günün bir kısmında Allah’ı ara sıra zikretmek üzerimize farzdır.

73/MUZEMMİL-8: Vezkurisme rabbike ve tebettel ileyhi tebtîlâ(tebtîlen).
Rabbinin (Allah’ın) ismiyle zikret ve herşeyden kesilerek O’na (Allah’a) dön (ulaş, vasıl ol).

Hasan Basri K.S. ve Hikmetli sözleri
"Zikir Allah Rasulünün Hz Ebu Bekir ile hicretlerinde sevr mağarasında Ebubekir es Sıddika tavsiye ettiği şekilde yapılmalı; 
---YA Eba Bekr dilini üst damağına yapıştır ve ALLAH ALLAH ALLAH de."

Allahu Teala’yı zikretmenin çok (yani günün 12 saatinden fazla) yapılması emrediliyor. Günün yarısından daha fazla zikretmek (çok zikir farzdır).

33/AHZÂB-41: Yâ eyyuhellezîne âmenûzkûrullâhe zikren kesîrâ(kesîran).
Ey âmenû olanlar! Allah’ı çok zikirle (günün yarısından fazla) zikredin.

Allah-u Teala’yı zikretmenin daimi yapılması emrediliyor. Nisa Suresinin 103. âyet-i kerimesi gereğince daimî zikir farzdır;

4/NİSÂ-103: Fe izâ kadaytumus salâte fezkurûllâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cunûbikum, fe izatma’nentum fe ekîmus salât(salâte), innes salâte kânet alel mu’minîne kitâben mevkûtâ(mevkûten).
Böylece namazı bitirdiğiniz zaman, artık ayaktayken, otururken ve yan üstü iken (yatarken), (devamlı) Allah'ı zikredin! Daha sonra güvenliğe kavuştuğunuz zaman, namazı erkânıyla kılın. Muhakkak ki namaz, mü'minlerin üzerine, “vakitleri belirlenmiş bir farz “ olmuştur.

76/İNSAN-25: Vezkurisme rabbike bukreten ve asîlâ(asîlen). 
Ve Rabbinin ismini sabah akşam zikret. 
21 / ENBİYA – 20 Yusebbihûnel leyle ven nehâre lâ yefturûn(yefturûne).
Onlar, gece ve gündüz ara vermeden (Allah'ı) tesbih ederler (daimî zikrin sahibidirler).

Allahû Tealâ ayaktayken de otururken de yanüstü yatarken de Allah'ı zikredin emrini vermektedir ki, bir insan sadece bu üç şekilde bulunur. Bir dördüncüsü yok. Allahû Tealâ üç halin üçünde de zikretmemizi istiyor. 

Daimî zikir, kalbinden zikir yaparak uyuyan kişinin, uyandığı zaman kalbindeki zikrin devamını duyuyor olması halidir. Bu demektir ki uyuduğu sürece o kişinin kalbinin sesi hep “Allah, Allah, Allah…” diye dili kımıldamadığı halde devam etmiştir. Yatana kadar hep Allahû Tealâ’yı zikretmek, yatarken zikirle yatmak ve zikirle uyanmak işte bu daimî zikirdir. 

Ebû Hüreyre (radıyallâhu anh) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "Kim bir yere oturur ve orada Allah'ı zikretmez (ve hiç zikretmeden kalkar) ise Allah'tan ona bir noksanlık vardır. Kim bir yere yatar, orada Allah'ı zikretmezse, ona Allah'tan bir noksanlık vardır. Kim bir müddet yürür ve bu esnâda Allah'ı zikretmezse, Allah'tan ona bir noksanlık vardır." [Ebû Dâvud, Edeb 31, (4856), 107, (5059); Tirmizî, Daavât 8, (3377); Hadisin metni Ebû Dâvud'a aittir. Sondaki ziyade İbnu Hibbân'ın Mevârid'inden alınmadır (2319).]
Ebû Ümâme (radıyallâhu anh) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalatu vesselam) buyurdular ki: "Kim yatağına temiz (abdestli) olarak girer ve uyku bastırıncaya kadar Allah'ı zikrederse gecenin herhangi bir saatinde uyanıp da Allah'tan dünya veya âhiret hayırlarından bir şey isterse Allah Teâla, istediğini mutlaka ona verir." [Tirmizî, Daavât 100, (3525).]
İmâm-ı Rabbânî; "Her vakit, Allah'ı zikr etmek lâzımdır. Kalpte başka hiçbir şeye yer vermemelidir. Yerken, içerken, uyurken, gelirken, giderken hep zikir yapmalıdır." 
"Allah'ı en çok seven O'nu en çok zikredeninizdir." Hadis-i şerif

Kalp zikri farzdır.

18/KEHF 28:Vasbir nefseke meallezîne yed’ûne rabbehum bil gadâti vel aşiyyi yurîdûne vechehu ve lâ ta’du aynâke anhum, turîdu zînetel hayâtid dunyâ ve lâ tuti’ men agfelnâ kalbehu an zikrinâ vettebea hevâhu ve kâne emruhu furutâ(furutan). 
Sabah akşam, O'nun Vechi'ni (Zat'ini) isteyerek Rabbine dua edenlerle beraber nefsini sabirli tut. Dünya hayatinin ziynetini dileyerek gözünü onlardan çevirme! Kalbini zikrimizden gâfil kildiğimiz ve hevasina (heveslerine) tâbî olan kimselere isteyerek, işinde haddi aşmiş olanlara itaat etme!

Allahu Teala’yı zikretmenin hafi yapılması da farzdır.

7/A'RAF-205: Vezkur rabbeke fî nefsike tedarruan ve hîfeten ve dûnel cehri minel kavli bil guduvvi vel âsâli ve lâ tekun minel gâfilîn(gâfilîne). 
Ve sabah ve akşam vakitlerinde Rabbini kendi kendine, korkarak ve yalvararak, sözün sesli olmayanı ile (Hafi olarak)  zikret. Ve gâfillerden olma.

Allahu Teala’yı zikretmenin cehri yapılması da farzdır.

2/BAKARA-200: Fe izâ kadaytum menâsikekum fezkurûllâhe ke zikrikum âbâekum ev eşedde zikrâ(zikren), fe minen nâsi men yekûlu rabbenâ âtinâ fîd dunyâ ve mâ lehu fîl ahirati min halâk(halâkın). 
Böylece (hacca ait) ibadetlerinizi tamamladığınız zaman, artık atalarınızı zikrettiğiniz gibi, hatta daha da şiddetli (bir zikirle) Allah’ı zikredin. Fakat insanlardan kim: “Rabbimiz bize dünyada ver.” derse, ahirette onun bir nasibi yoktur. 

8/ENFAL-45: Yâ eyyuhellezîne âmenû izâ lekîtum fieten fesbutû vezkurullâhe kesîren leallekum tuflihûn(tuflihûne).
Ey âmenû olanlar! Bir toplulukla karşılaştığınız zaman artık sebat edin ve Allah’ı çok zikredin ki; böylece felâha eresiniz. 

O halde zikir müessesesi ne sağlar? 

Zikir; Allah’a ulaşmak için bir şifredir. Allahû Tealâ ruhumuzu Allah’a ulaştırmayı üzerimize farz kılmıştır. 

73/MUZEMMİL-8: Vezkurisme rabbike ve tebettel ileyhi tebtîlâ(tebtîlen).
Rabbinin (Allah'ın) ismiyle zikret ve herşeyden kesilerek O'na (Allah'a) dön (ulaş, vasıl ol).

Allahu Teala ayette zikirle Allah’a ulaşacağımızı buyuruyor. Zikrin bizim ruhumuzu Allah’a ulaştırıcı bir hüviyeti var. Allah'ın ismi bir şifredir. Arabca harflerin kendilerine has frekansları var, titreşim sayıları var. Bu titreşimler her harfte değişiktir ve Allah'u Teâla, Allah kelimesinde bu harfleri öyle bir sıraya oturtmuştur ki, bu frekans, bu titreşim sayısı sesli de söylense, sessiz de söylense, “Allah” kelimesini kim tekrar ederse, Allah’ın katından gelen  salavat rahmet ve salavat fazl nurları mutlaka kalbe ulaşır. Allah'ın rahmet ve fazl nurlarını insanın kalbine indiren zikirdir ve nefsin temizlenmesini sağlar.

39/ZUMER-23: Allâhu nezzele ahsenel hadîsi kitâben muteşâbihen mesâniye takşaırru minhu culûdullezîne yahşevne rabbehum, summe telînu culûduhum ve kulûbuhum ilâ zikrillâh(zikrillâhi), zâlike hudallâhi yehdî bihî men yeşâu, ve men yudlilillâhu fe mâ lehu min hâd(hâdin). 
Allah, ihdas ettiği (nurların) ahsen olanlarını (rahmet, fazl ve salâvâtı), ikişer ikişer (salâvât-rahmet ve salâvât-fazl), Kitab'a müteşabih (benzer) olarak indirdi. Rab'lerinden huşû duyanların ciltleri ondan ürperir. Sonra onların ciltleri ve kalpleri Allah'ın zikriyle yumuşar, sükûnet bulur (yatışır). İşte bu, Allah'ın hidayetidir, dilediğini onunla hidayete erdirir. Ve Allah, kimi dalâlette bırakırsa artık onun için bir hidayetçi yoktur.

Nefsin manevî kalbinde afetlerden kaynaklanan zifiri bir karanlık vardır. İnsanın nefsindeki 19 afetin her biri ancak zikirle temizlenir. Tezkiye, tasfiye kademelerinin hepsi zikirle gerçekleşir. Allahu Tealayı zikretmekle nefs tezkiyesi yapılır.

87 / A'LÂ - 14 Kad efleha men tezekkâ.
Nefsini tezkiye eden kimse felâha (kurtuluşa) ermiştir. 

87 / A'LÂ - 15 Ve zekeresme rabbihî fe sallâ.
Ve (o nefsini tezkiye eden) Rabbinin İsmi'ni zikretti ve de namaz kıldı.

Bütün şer talepler nefsin afetlerinden kaynaklanır. Zikirle gün be gün kalbimizi ıslâh ederiz, aydınlatırız. Nefs tezkiyesini ve tasfiyesini gerçekleştiren Allah’ın rahmet ve fazl nurlarıdır. Nurlar kalbe girmezse kalp aydınlanıp, temizlenemez. Nefsin kalbini karanlıklardan kurtaran Allah’ın nurlarıdır. 

24/NÛR-21: Yâ eyyuhellezîne âmenû lâ tettebiû hutuvâtiş şeytân(şeytâni), ve men yettebi’ hutuvâtiş şeytâni fe innehu ye’muru bil fahşâi vel munker(munkeri) ve lev lâ fadlullâhi aleykum ve rahmetuhu mâ zekâ minkum min ehadin ebeden ve lâkinnallâhe yuzekkî men yeşâu, vallâhu semî’un alîm(alîmun). 
Ey âmenû olanlar, şeytanın adımlarına tâbî olmayın! Ve kim şeytanın adımlarına tâbî olursa o taktirde (şeytanın adımlarına uyduğu taktirde) muhakkak ki o (şeytan), fuhşu (her çeşit kötülüğü) ve münkeri (inkârı ve Allah’ın yasak ettiklerini) emreder. Ve eğer Allah’ın rahmeti ve fazlı sizin üzerinize olmasaydı (nefsinizin kalbine yerleşmeseydi), içinizden hiçbiri ebediyyen nefsini tezkiye edemezdi. Lâkin Allah, dilediğinin nefsini tezkiye eder. Ve Allah, Sem’î’dir (en iyi işitendir) Alîm’dir (en iyi bilendir).

Allah'ı zikretmekle herkes vazifelidir. Zikir yoksa kişinin manevî tekâmülü yoktur. Zikir yoksa ruhun, fizik vücudun, nefsin ve iradenin Allah'a teslimi mümkün değildir. Yani İslâm'ı yaşamak mümkün değildir. Zümer Suresinin 54. Âyet-i Kerimesinde ölmeden önce Allah’a ulaşmayı dileyip, O’na teslim olmak üzerimize farz kılınmış.

39/ZUMER-54: Ve enîbû ilâ rabbikum ve eslimû lehu min kabli en ye’tiyekumul azâbu summe lâ tunsarûn(tunsarûne). 
Ve Rabbinize (Allah’a) yönelin (ruhunuzu Allah’a ulaştırmayı dileyin)! Ve size azap gelmeden önce O’na (Allah’a) teslim olun (ruhunuzu, vechinizi, nefsinizi, iradenizi Allah’a teslim edin). Sonra yardım olunmazsınız.

Peygamber Efendimiz (S.A.V.); İlk Cuma Hutbesinde şöyle buyuruyor;
“Size ölüm gelmeden Rabbinize ulaşın ve teslim olun.”   

Bediüzzaman Said-i Nursi Hazretlerinin de buyurduğu gibi; "Faniyim, fani olanı istemem, acizim, aciz olanı istemem. Ruhumu Rahman'a teslim eyledim gayr istemem! (Risale-i Nur orjinal sayfa 500,26.söz)

Kişi serbest iradesiyle dilediği an Allahû Tealâ onu derhal kontrolü altına alır ve onun üzerine Rahman esmasıyla tecelli eder (Rahman esmasıyla kişinin kalbine rahmet nuru ulaşır). Rahman esmasının tecellisinden sonra kişiye ard arda 7 tane furkan (hak ile batılı, doğruyla yanlışı ayırma özelliği) verir. Daha sonra Allahû Tealâ o kişinin kalbine ulaşır ve kişinin kalbini Allah’a çevirir. Kişinin göğsünü yarar ve göğsünden kalbine bir nur yolu açar. Çünkü nefsin afetlerinden kurtulması için kalbe bir nur yolu açılmalı ki Allah zikriyle o kalbe nur ulaşsın ve nefis temizlenerek aydınlansın. Allah’a ulaşmayı dilemeyen birisinin üzerine, ne kadar zikir yaparsa yapsın, Allah’ın nurlarının gelmesi hiçbir şekilde mümkün değildir. Bu kişinin tekrar ettiği Allah kelimesinin ona hiçbir yararı olmaz. Allah’a ulaşmayı dileyen kişide ise Allahû Tealâ bu işlemleri mutlaka gerçekleştirir.

6/EN'AM-125: Fe men yuridillâhu en yehdiyehu yeşrah sadrehu lil islâm(islâmi), ve men yurid en yudıllehu yec’al sadrehu dayyikan haracen, ke ennemâ yassa’adu fîs semâi, kezâlike yec’alûllâhur ricse alâllezîne lâ yu’minûn(yu’minûne).
Öyleyse Allah kimi Kendisine ulaştırmayı dilerse onun göğsünü yarar ve (Allah’a) teslime (İslâm’a) açar. Kimi dalâlette bırakmayı dilerse, onun göğsünü semada yükseliyormuş gibi daralmış, sıkıntılı yapar. Böylece Allah, mü’min olmayanların üzerine pislik (azap, darlık, güçlük) verir.

Sahâbe Allah’ın Resûl’üne soruyor: “Ey Allah’ın Resûl’ü göğsün şerh edilmesi ne demektir?” Resûlullah (S.A.V) Efendimiz’in cevabı: “Kişinin Allah’tan bir nur üzere olmasıdır.” oluyor.
Allahû Tealâ’nın kalbimizin nur kapısını Allah’a çevirmesi, göğsümüzü yararak göğsümüzden kalbimize nur yolunu açması nefs tezkiyesinin olmazsa olmaz şartlarıdır. Kişi “Allah, Allah, Allah…” diye Allah’ın ismini zikrettiği zaman o kalbe Allah’ın katından rahmetle fazl isimli iki nur gelir. Bu nurlar kalbe kadar ulaşırlar, fakat kalbin içine sadece rahmet nuru sızabilir. 

39/ZUMER-22: E fe men şerehallâhu sadrehu lil islâmi fe huve alâ nûrin min rabbih(rabbihi), fe veylun lil kâsiyeti kulûbuhum min zikrillâh(zikrillâhi), ulâike fî dalâlin mubîn(mubînin).
Allah kimin göğsünü İslâm için (Allah’a teslim için) yarmışsa artık o, Rabbinden bir nur üzere olur. Allah’ın zikrinden kalpleri kasiyet bağlayanların vay haline! İşte onlar, apaçık dalâlettedirler.

39/ZUMER-23: Allâhu nezzele ahsenel hadîsi kitâben muteşâbihen mesâniye takşaırru minhu culûdullezîne yahşevne rabbehum, summe telînu culûduhum ve kulûbuhum ilâ zikrillâh(zikrillâhi), zâlike hudallâhi yehdî bihî men yeşâu, ve men yudlilillâhu fe mâ lehu min hâd(hâdin) 
Allah, ihdas ettiği (nurların) ahsen olanlarını (rahmet, fazl ve salâvâtı), ikişer ikişer (rahmet-fazl ve rahmet-salâvât), Kitab’a müteşabih (benzer) olarak indirdi. Rab’lerinden huşû duyanların ciltleri ondan ürperir. Sonra onların ciltleri ve kalpleri Allah’ın zikriyle yumuşar, sükûnet bulur (yatışır). İşte bu, Allah’ın hidayetidir, dilediğini onunla hidayete erdirir. Ve Allah, kimi dalâlette bırakırsa artık onun için bir hidayetçi yoktur. 

Zümer 23’e göre nurlar ikişer ikişer gelir. Rahman esmasıyla salavat nuru rahmet nurunu taşır. Mürşide tabiyetle de rahim esmasıyla salavat nuru fazl nurunu taşır. Kişi zikretmeye başladığı an Allahû Tealâ zikirle, katından salâvât taşıyıcısıyla rahmeti o kişinin göğsüne ve oradan da kalbine ulaştırır. Bu nurlar %2’ye ulaşır ve kişi huşû sahibi olur. Allahu Teala’yı zikretmek huşuya ulaştırır (Zümer 23, Hadid 16).

57/HADÎD-16:E lem ye’ni lillezîne âmenû en tahşea kulûbuhum li zikrillâhi ve mâ nezele minel hakkı ve lâ yekûnû kellezîne ûtûl kitâbe min kablu fe tâle aleyhimul emedu fe kaset kulûbuhum, ve kesîrun minhum fâsikûn(fâsikûne).
Allah'ın zikri ile ve Hakk'tan inen şeyle (Allah'ın nurları ile), âmenû olanların (Allah'a ulaşmayı dileyenlerin) kalplerinin huşû duyma zamanı gelmedi mi? Kendilerine daha önce kitap verilip de böylece üzerinden uzun zaman geçince, artık (zikri unuttukları için) kalpleri katılaşan kimseler gibi olmasınlar. Onlardan çoğu fasıklardır.

Allahu Teala’yı huşu sahipleri zikreder;

87/A'LÂ-10: Seyezzekkeru men yahşâ. 
Allah'a karşı huşû duyan kişi zikir yapacaktır (ve tezekkür edecektir).

36/YÂSÎN-11:İnnemâ tunziru menittebeaz zikre ve haşiyer rahmâne bil gayb(gaybi), fe beşşirhu bi magfiretin ve ecrin kerîm(kerîmin). 
Sen sadece zikre tâbî olanı ve gaybte Rahmân'a huşû duyanı uyarırsın. Öyleyse onu mağfiret ile (günahların sevaba çevrilmesiyle) ve "kerim ecir" ile müjdele.

Daha sonra bu kişi mürşidine ulaşmak için Allah’a karşı hacet namazını kılar ve mürşidini Allahû Tealâ’dan talep eder. 12 ihsanla Allah’ın tayin ettiği mürşide ulaşan kişi tabiyetle Allah’tan 7 nimet alır ve nefsiyle savaşmaya başlar. Nimetlerden bir tanesi kişinin nefs tezkiyesine başlamasıdır. (Mü’min 40, Zümer 22,23, Nur 21, Şems 9)

91/ŞEMS-9: Kad efleha men zekkâhâ.
Kim onu (nefsini) tezkiye etmişse felâha (kurtuluşa) ermiştir.
Efendimiz (s.a.v), insanın en azılı düşmanını şöyle tanıtmışlardır:
"Senin en düşmanın, iki kaburga kemiğinin arasında devamlı seninle beraber bulunan nefsindir." 

“En kuvvetli insan, nefsine karşı galip gelen kişidir.“ Hadis-i şerif

Tabi olan kişiye Allah rahim esmasıyla tecelli eder ve rahim esmasının sonucu fazl nuru ulaşır. “Allah Allah“ diye zikir yaptığımız zaman kalp Allah’ın katından gelen fazıl nurları tarafından işgal edilir ve nefs tezkiyesi başlar. Fazıllar Allah’ın her emrine itaat eden, yasaklarını yapmayan bir hüviyete sahiptir. Ruhun hasleti nefse fazıl olarak yerleşir.7 defa %7 nur birikimi ile nefsimizin kalbi ne zaman %51 nurlarla dolar, ruhumuz da 7 kat gök katını ve 7 alemi geçerek, Allah’ın Zat’ına ulaşır ve Allah’ın Zat’ında yok olur (ruh ölmeden önce Allah'a teslim olur).  

78/NEBE-39:  femen şâettehaze ilâ rabbihî meâbâ(meâben). 
Dileyen (Allah'a ulaşmayı dileyen) kişi, kendisini Rabbine ulaştıran (yolu, Sıratı Mustakîm'i) yol ittihaz eder (edinir). (Allah'a ulaşan kişiye Allah), meab (sığınak, melce) olur.

Zikir yoksa vuslat yoktur! Zikirsiz, hiç kimse Allah'a ulaşamaz! 

Nefs tezkiyesi Allahu Tealaya teslim olmanın vazgeçilmez şartıdır. Nefsin kalbinde %51 nur birikimiyle ruh Allah’a teslim olur. Ne zaman ki nefsin kalbinde %91 nur birikti o zaman o kişinin fizik vücudu Allah’a teslim olur. Daha sonra kişi daimi zikre ulaşır ve nefsinin kalbinde %100 nur biriktiği zaman nefsini de Allah’a teslim eder. 

Ehli zikir kimdir?

Zikir ehli daimî zikrin sahibi olan kişidir. Zikir ehlinin Kur’ân’daki adı ulûl’elbab’tır. 

Daimi zikir üzerimize farzdır;

4/NİSÂ-103: Fe izâ kadaytumus salâte fezkurûllâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cunûbikum, fe izatma’nentum fe ekîmus salât(salâte), innes salâte kânet alel mu’minîne kitâben mevkûtâ(mevkûten).
Böylece namazı bitirdiğiniz zaman, artık ayaktayken, otururken ve yan üstü iken (yatarken), (devamlı) Allah'ı zikredin! Daha sonra güvenliğe kavuştuğunuz zaman, namazı erkânıyla kılın. Muhakkak ki namaz, mü'minlerin üzerine, “vakitleri belirlenmiş bir farz “ olmuştur.

Daimî zikre ulaştığı zaman kişi ulûl’elbab olur. 

3/AL-İ İMRAN-191: Ellezîne yezkurûnallâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cunûbihim ve yetefekkerûne fî halkıs semâvâti vel ard(ardı), rabbenâ mâ halakte hâzâ bâtılâ(bâtılan), subhâneke fekınâ azâben nâr(nârı). 
O (Ulûl’elbab) ki; (lübblerin, Allah’ın sır hazinelerinin sahipleri), onlar ayakta iken, otururken ve yan üstü yatarken (hep) Allah’ı zikrederler. Göklerin ve yerin yaratılışı hakkında tefekkür ederler. (Ve derler ki): “Ey Rabbimiz! Sen, bunları bâtıl olarak (boşuna) yaratmadın. Seni tesbih (tenzih) ederiz. Bizi, ateşin azabından koru.”

Ulül elbab, lübblerin sahipleridir (Allah’ın sır hazinelerinin, fizik ötesi sırlarının sahipleridir). Lübblerin sahipleri ayaktayken de otururken de yan üstü yatarken de hep Allah’ı zikredenlerdir. Kişi daimî zikrin sahibi olmuştur, ehli zikir olmuştur. Allah ile her zaman konuşur.

Bizim için en güzel örnek olan sahabe, Zümer suresinin 18.ayetinde belirtildiği gibi daimi zikre ulaşmış, ulûl’elbab olmuştur.

39ZUMER-18:Ellezîne yestemiûnel kavle fe yettebiûne ahseneh(ahsenehu), ulâikellezîne hedâhumullâhu ve ulâike hum ulûl elbâb(elbâbi). 
Onlar (sahâbe), sözleri işitirler ve onların (sözlerin) ahsen olanına (Peygamber Efendimiz (S.A.V) tarafından söylenilenine) tâbî olurlar. İşte onlar, hidayete erenlerdir (ruhlarını ölmeden evvel Allah'a ulaştıranlardır). Ve onlar, ulûl'elbabtır (daimî zikrin sahipleridir).
Daimî zikrin sahibi olan kişinin 7 özelliği vardır: 
Dört vasıf şartı;
1- Bu kişi daimî zikrin sahibidir. 
2- Kalbi %100 pırıl pırıl Allah’ın nurlarıyla doludur. Kalbinde hiç afet yok.
3- Allah onun kalp gözünü mutlaka açar. 
4- Allah onun kalp kulağını mutlaka açar. Allahû Tealâ, kişinin durumuna göre birçok şeyler gösterir.

3/AL-İ İMRAN-191: Ellezîne yezkurûnallâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cunûbihim ve yetefekkerûne fî halkıs semâvâti vel ard(ardı), rabbenâ mâ halakte hâzâ bâtılâ(bâtılan), subhâneke fekınâ azâben nâr(nârı). 
O (Ulûl’elbab) ki; (lübblerin, Allah’ın sır hazinelerinin sahipleri), onlar ayakta iken, otururken ve yan üstü yatarken (hep) Allah’ı zikrederler. Göklerin ve yerin yaratılışı hakkında tefekkür ederler. (Ve derler ki): “Ey Rabbimiz! Sen, bunları bâtıl olarak (boşuna) yaratmadın. Seni tesbih (tenzih) ederiz. Bizi, ateşin azabından koru.”

6/EN'ÂM-75: Ve kezâlike nurî ibrâhîme melekûtes semâvâti vel ardı ve li yekûne minel mûkınîn(mûkınîne). 
Ve böylece Biz, İbrâhîm’e onun mûkınîn (yakîn hasıl edenlerden) olması için yerin ve göklerin (semaların) melekûtunu gösteriyoruz (gösteriyorduk).

Bu dört vasıf şartı kişiye üç tane de sonuç şartı kazandırır;

1- Ehli ehli tezekkür olmuştur. Allah ile her zaman her konuyu konuşabilir. 

2- O kişi ehli hayır olmuştur. Daimî zikrin sahibi olduğu için daima zikretmektedir. Devamlı derecat kazanmaktadır. Hiç derecat kazanmadığı bir nokta yoktur. Hem de daima 1’e 700 kazanacaktır. (Bakara 261)

3- Kişi ehli hüküm ve  ehli hikmet olmuştur. Âyetlere baktığında o âyet 28 basamağın hangisine tekabül ediyorsa onu derhal görür. Hangi basamağa ait olduğunu hemen söyler. Eğer bu kişi hakem veya hâkim olursa o zaman da mutlaka kararlarını adaletle verecektir. Çünkü mutlaka Allah’tan sorarak neticeye gider. Bu sebeple ehli hükümdür. (Bakara 269, Enbiya 7, Nahl 43, Nisa 59)

2/BAKARA-269: Yu’til hikmete men yeşâu, ve men yu’tel hikmete fe kad ûtiye hayran kesîrâ(kesîren), ve mâ yezzekkeru illâ ulûl elbâb(elbâbi). 
(Allah) hikmeti dilediğine verir. Kime hikmet verilmişse böylece ona çok hayır verilmiştir. Ve ulûl elbabtan başkası tezekkür edemez.

21/ENBİYA-7: Ve mâ erselnâ kableke illâ ricâlen nûhî ileyhim fes’elû ehlez zikri in kuntum lâ ta’lemûn(ta’lemûne). 
Ve senden önce, vahyettiğimiz rical (erkekler) den başkasını göndermedik. Eğer bilmiyorsanız, zikir ehline (daimî zikrin sahiplerine) sorun.

Peygamber Efendimiz (s.a.v) bir hadisinde  “Cehaletten kurtulmanın yolu ehli zikre sormaktır.“ buyurmaktadır.

4/NİSÂ-59: Yâ eyyuhellezîne âmenû atîûllâhe ve atîûr resûle ve ulil emri minkum fe in tenâza’tum fî şey’in fe ruddûhu ilallâhi ver resûli in kuntum tu’minûne billâhi vel yevmil âhir(âhiri), zâlike hayrun ve ahsenu te’vîlâ(te’vîlen). 
Ey âmenû olanlar (îmân edenler)! Allah’a ve Resûl’e ve sizden olan idarecilere (emir verme yetkisinin sahiplerine) itaat edin. Bundan sonra eğer bir hususta ihtilâfa düşerseniz, o taktirde Allah’a ve ahiret gününe îmân ediyorsanız, onu Allah’a ve Resûl’üne götürün. Bu daha hayırlıdır ve tevîl (yorum) bakımından en güzelidir.

3/AL-İ İMRAN-7: Huvellezî enzele aleykel kitâbe minhu âyâtun muhkemâtun hunne ummul kitâbi ve uharu muteşâbihât(muteşâbihâtun), fe emmellezîne fî kulûbihim zeygun fe yettebiûne mâ teşâbehe minhubtigâel fitneti vebtigâe te’vîlih(te’vîlihi), ve mâ ya’lemu te’vîlehû illâllâh(illâllâhu), ver râsihûne fîl ilmi yekûlûne âmennâ bihî, kullun min indi rabbinâ, ve mâ yezzekkeru illâ ulûl elbâb(elbâbi).” 
O (Allah) ki; Kitab’ı, sana O indirdi. O'ndan bir kısmı muhkem (mânâsı açık, yorum götürmez, şüphe kabul etmez) âyetlerdir ki; bunlar, (Levhi Mahfuz’daki) ümmülkitapta (yer alan açık ve kesin âyetler)dir. Diğerleri ise müteşabih (mânâsı kapalı, açıklama isteyen) âyetlerdir. Kalplerinde eğrilik (ve döneklik) bulunanlar, fitne çıkarmak ve (kendi yararına uygun) tevîlde (yorumda) bulunmak istedikleri için o (Kitab’)ın müteşabih olan kısmına uyarlar. Halbuki onların tevîlini, kimse bilmez ancak Allah bilir. İlimde derinleşmiş olan RASİHUN (rüsuh sahipleri) ise derler ki: “O’na îmân ettik, hepsi de Rabbimiz katından (indirilme)dir.” Bunu kimse tezekkür edemez ancak ulûl'elbab tezekkür edebilir.

İşte o ulûl'elbab, daimî zikrin sahipleri bunu tezekkür edebilir. Neden? Çünkü onlar ehli tezekkürdür, ehli zikirdir. Allah’tan soracak, cevabını alacaktır. Allahû Tealâ’nın kendisine kalp gözüne gösterdiklerini anlattığı ve kalp kulağına söylediği kişidir. Ehli hayır, ehli hikmet, ehli tezekkür olmuştur. Allah ile her an konuşabilmek özelliğinin sahibidir. Allahû Tealâ’ya soracak, Allah’tan aldığı cevabı nakledecekdir.

29/ANKEBÛT-49: Bel huve âyâtun beyyinâtun fî sudûrillezîne ûtûl ilm(ilme), ve mâ yechadu bi âyâtinâ illez zâlimûn(zâlimûne). 
Hayır O (Kur’ân-ı Kerim), ilim verilenlerin sinelerinde beyan olunan âyetlerdir. Ve zalimler hariç, onlar âyetlerimizi bile bile inkâr etmezler.

40/MU'MİN-56: İnnellezîne yucâdilûne fî âyâtillâhi bi gayri sultânin etâhum in fî sudûrihim illâ kibrun mâ hum bi bâligîh(bâligîhi), festeiz billâh(billâhi), innehu huves semîul basîr(basîru). 
Muhakkak ki, kendilerine gelmiş bir sultan (delil) olmaksızın, Allah’ın âyetleri hakkında mücâdele edenlerin sinelerinde sadece (Allah’a) ulaşamayacakları bir kibir vardır. Artık Allah’a sığın, muhakkak ki O, en iyi işiten ve görendir.

Kur’an-ı Kerim, daimi zikre ulaşmış ehli zikre kolaylaştırılmıştır. Her dönemde Kur’an-ı kerim’in açıklaması Resulullah s.a.v.‘ i temsil eden, ehli zikir olan Zamanın İmamının lisanıyla kolaylaştırılmıştır.

44/DUHÂN-58: Fe innemâ yessernâhu bi lisânike leallehum yetezekkerûn(yetezekkerûne). 
İşte böylece O’nu (Kur’ân-ı Kerim’i), senin lisanın ile kolaylaştırdık. Umulur ki onlar tezekkür ederler.

75/KIYAME-17: İnne aleynâ cem’ahu ve kur’ânehu.
Muhakkak ki onu (kalbinde) toplamak ve onu okutmak Bize aittir.

"Her devirde Beni temsilen 1 kişi var. Hz.isa (A.S.)'ı temsilen 3 kişi var. Hz.Musa (A.S.)'ı temsilen 7 kişi var. Hz.İbrahim (A.S.)'ı temsilen 40 kişi var."

İşte bu nedenle Kur’an’ı Kerim’in tefsirini sadece en üst seviyede Ehl-i Zikir Devrin İmamı olan Allah’ın resulü yapar;

25/FURKÂN-33: Ve lâ ye’tûneke bi meselin illâ ci’nâke bil hakkı ve ahsene tefsîrâ(tefsîren). 
Ve sana hak ile ve en güzel (ahsen) tefsir ile ulaştırdığımızdan (meselelerden) başka bir meseleyi sana getirmediler.

Daimi zikrin daha üst seviyesi varmıdır?

İstisnasız her şey (bütün varlıklar) Allah'ı tesbih etmektedir. Külli irade kanunlarının elektrona irade dışı bir zikir yaptırması söz konusudur, bu tesbihtir. (İsra 44, Tur 48,49, Saff 1, Cuma 1, Haşr 1, Vakıa 74,96)

17/İSRA-44: Tusebbihu lehus semâvâtus seb’u vel ardu ve men fîhinn(fîhinne), ve in min şey’in illâ yusebbihu bi hamdihî ve lâkin lâ tefkahûne tesbîhahum, innehu kâne halîmen gafûrâ(gafûren).
7 kat gökler ve yeryüzü ve onlarda bulunanlar, O’nu (Allah’ı) tesbih ederler. O’nu hamd ile tesbih etmeyen birşey yoktur.Ve fakat onların tesbihlerini siz fıkıh edemezsiniz (anlayamazsınız, idrak edemezsiniz). Muhakkak ki; O, Hakîm’dir, Gafûrdur (mağfiret edendir).

Elektronlar ve karşıt elektronlar devamlı hareket halindedir. Bir kısmı sağdan sola, bir kısmı da soldan sağa dönerler. Devamlı olarak Allah‘ın katından gelen nötrinolar enerjilerini onlara iletirler ve tekrar Allah‘ın katına dönerler. Yani elektronlar sağdan sola dönüyorsa, karşıt elektronlar da soldan sağa dönerler. Bu dönme esnasında  Allah sesi çıkarırlar, Allah‘ı tesbih ederler. 

Neden onların dönüşüne zikir demiyoruz?

Çünkü bunu kendiliklerinden yapmıyorlar, külli irade ile yapıyorlar. Nötrinoların kendilerine ulaştırdığı enerji ile yapıyorlar. Bu sebeple ne nötrinoların kendilerine ulaştırdığı enerji kesilir, ne de onların dönüşü kesilir.

Genel anlamda tesbih, irade dışı bir olay olarak karşımıza çıkıyor. Fakat Rabbimiz, irade sahibi mahlûklarının da kendisini tesbih etmelerini emrediyor. Bu üst seviyede bir tesbihtir ve külli zikirden sonra oluşur. Tesbih, zamanın bütününde süreklilik arzettiği için, zikrin en üst seviyesindeki özel bir halidir. İrade dışı oluşan bir devamlılık, süreklilik yani Allah kelimesi ile bütün uzuvların Allah'ı tesbih etmesi halidir.

Ulul elbab kademesinde henüz zikir kalptedir. Başka organlarımıza geçmemiştir. Bu salah makamına kadar böyle devam eder. Kişi iradesini Allah a teslim ettiğinde daimi zikrin yerini tesbih alır, zira artık külli iradenin kontrolündedir. Külli iradenin kontrolünde vücudunun her zerresi Allah‘ı zikreder, bunun adı tesbihtir. 

69/HAKK–52: Fe sebbıh bismi rabbikel azîm(azîmi).
O halde Rabbini “Azîm”(Büyük yüce) ismiyle tesbih et.

87/ A'LÂ–1: Sebbihısme rabbikel a’lâ.
Rabbinin “Âlâ” (yüce) ismini tesbih et.

Salah makamının 5.kademesine ulaşan veli mürşidlere zikri Külli irade yaptırır. Salahın 6. Kademesindeki kavim resullerine, 7. Kademesinde bulunan Vekaleten görevli devrin imamlarına ve Asaleten görevli nebilere (peygamberlere) zikri İlahi irade yaptırır.

40 / MU'MİN – 7:Ellezîne yahmilûnel arşa ve men havlehu yusebbihûne bi hamdi rabbihim ve yu’minûne bihî ve yestagfirûne lillezîne âmenû, rabbenâ vesi’te kulle şey’in rahmeten ve ilmen fagfir lillezîne tâbû vettebeû sebîleke vekıhim azâbel cahîm(cahîmi). 
Arşı tutan melekler ve onun etrafındaki kişi (devrin imamı), Rab'lerini hamd ile tesbih ederler ve O'na îmân ederler. Ve âmenû olanlar için (Allah'tan) mağfiret dilerler: "Rabbimiz, Sen herşeyi rahmetle (rahmetinle) ve ilimle (ilminle) kuşattın. Böylece (mürşidin önünde) tövbe edenleri ve senin yoluna (Sıratı Mustakîm'e) tâbî olanları mağfiret et (günahlarını sevaba çevir). Onları cehennem azabından koru!”

Salâha geçen herkes için zikirde nihai nokta bu noktadır. Artık zikir yoktur, tesbih vardır.

Gördük ki ayetlerde de ifade edildiği gibi Allahû Tealâ ruhumuzu Allah'a ulaştırmayı üzerimize farz kılmış, zikri farz kılmış... 

Allah zikriyle nefs tezkiye olmadan ruh Allah‘a teslim olamaz. Ruh Allah‘a teslim olmadan fizik vücut teslim olamaz. Fizik vücut teslim olmadan nefs Allah‘a teslim olamaz. Bütün teslimler zikre bağlıdır. 

O halde Kur’an-ı Kerim’de zikir konusunu incelemeye devam edersek;

Zikri Allahu Teala yükseltir;

94 / İNŞİRAH - 4 Ve refa’nâ leke zikrek(zikreke).
Ve senin için, zikrini yükselttik.

Allahu Teala’yı zikretmek ile Allah yolunda ilerlenir;

18/KEHF-24: İllâ en yeşâallâhu vezkur rabbeke izâ nesîte ve kul asâ en yehdiyeni rabbî li akrabe min hâzâ reşedâ(reşeden).
Ancak Allah’ın dilemesiyle (yapacağım de). Ve unuttuğun zaman Rabbini zikret ve de ki: “Rabbimin beni (Allah’a) bundan daha yakın (daha üstün) bir irşad seviyesine ulaştırmasını umarım.”

Allahu Teala’yı daimi zikretmekle Kur’an ilmine ulaşılır;

16 / NAHL – 43 Ve mâ erselnâ min kablike illâ ricâlen nûhî ileyhim fes’elû ehlez zikri in kuntum lâ ta’lemûn(ta’lemûne). 
Ve Biz, senden önce, kendilerine vahyettiğimiz ricalden (erkeklerden) başkasını (resûl olarak) göndermedik. Eğer bilmiyorsanız, o taktirde zikir ehline sorun!

21 / ENBİYA – 7 Ve mâ erselnâ kableke illâ ricâlen nûhî ileyhim fes’elû ehlez zikri in kuntum lâ ta’lemûn(ta’lemûne).
Ve senden önce, vahyettiğimiz rical (erkekler)den başkasını göndermedik. Eğer bilmiyorsanız, zikir ehline (daimî zikrin sahiplerine) sorun.

Allahu Teala’yı zikretmekle kalp kulağı açılır;

18 / KEHF - 101 Ellezîne kânet a’yunuhum fî gıtâin an zikrî ve kânû lâ yestetîûne sem’â(sem’an). 
Onlar, gözleri “Beni zikretmekten” perdeli olanlardır. Ve onlar, (Beni) işitmeye muktedir olamadılar.

Allahu Tealayı zikretmekle kalp gözü açılır;

50 / KAF - 8 Tebsıraten ve zikrâ li kulli abdin munîbin.
Münib olan (Allah'a yönelen: Allah'a ulaşmayı dileyen) bütün kullarına basiret olsun (onların kalp gözleri açılsın) ve (çok) zikretsinler (daimî zikre ulaşsınlar) diye.

Allahu Tealayı zikretmekle İhlas’a ulaşılır:

38 / SAD - 46 İnnâ ahlasnâhum bi hâlisatin zikred dâr(dâri).
Muhakkak ki Biz, onları (ahiret) yurdunu zikreden halis (kullar) olarak ihlâs sahibi kıldık.

74 / MUDESSİR - 55 Fe men şâe zekereh(zekerehu).
Artık kim dilerse, O'nu zikreder. 

74 / MUDESSİR - 56 Ve mâ yezkurûne illâ en yeşâallâh(yeşâallâhu), huve ehlut takvâ ve ehlul magfireh(magfireti).
Allah'ın dilediğinden başkası O'nu zikredemez. O (O'nun dilediği kimse), takva sahibidir ve mağfiret ehlidir (günahları sevaba çevrilmiş olan kimsedir).

Allahu Teala’yı takva sahipleri zikreder ve takva sahipleri zikirle tövbe ederler;

74 / MUDESSİR - 55 Fe men şâe zekereh(zekerehu).
Artık kim dilerse, O'nu zikreder.
74 / MUDESSİR - 56 Ve mâ yezkurûne illâ en yeşâallâh(yeşâallâhu), huve ehlut takvâ ve ehlul magfireh(magfireti).
Allah'ın dilediğinden başkası O'nu zikredemez. O (O'nun dilediği kimse), takva sahibidir ve mağfiret ehlidir (günahları sevaba çevrilmiş olan kimsedir).

3 / AL-İ İMRAN - 135 Vellezîne izâ fealû fâhişeten ev zalemû enfusehum zekerûllâhe festagferû li zunûbihim, ve men yagfiruz zunûbe illâllâhu ve lem yusırrû alâ mâ fealû ve hum ya’lemûn (ya’lemûne). 
Ve onlar (takva sahipleri), bir kötülük yaptıkları veya nefslerine zulmettikleri zaman Allah'ı zikrederler, hemen günahları için mağfiret dilerler. Ve Allah'tan başka kim günahları mağfiret eder. Ve onlar, yaptıkları şeylerde (hatalarda), bilerek ısrar etmezler.
Allahu Teala zikretmekten sizi hiç bir şey alıkoymasın buyuruyor;
63/MUNAFİKUN-9: Yâ eyyuhellezîne âmenû lâ tulhikum emvâlukum ve lâ evlâdukum an zikrillâh(zikrillâhi), ve men yef'al zâlike fe ulâike humul hâsirûn(hâsirûne). 
Ey (Allah'a ulaşmayı dileyenler) îmân sahipleri! Mallarınız ve evlâtlarınız, sizi Allah'ı zikretmekten alıkoymasın. Kim bu fiili işlerse (böyle yaparsa), o zaman onlar hüsranda olanlardır.
Allahu Teala’yı zikrederek yapılan çalışma ibadettir;

24/NUR-37: Ricâlun lâ tulhîhim ticâratun ve lâ bey’un an zikrillâhi ve ikâmis salâti ve îtâiz zekâti yehâfûne yevmen tetekallebu fîhil kulûbu vel ebsâr(ebsâru). 
Ticaretin ve alışverişin, onları Allah’ın zikrinden, namazı ikame etmekten ve zekâtı vermekten alıkoymadığı adamlar ki (onlar), kalplerin ve gözlerin (dehşetten) döneceği günden korkarlar.

Allahu Teala’yı zikretmek insanı cezbe sahibi eder;

8/ENFAL-2: İnnemel mu'minûnellezîne izâ zukirallâhu vecilet kulûbuhum ve izâ tuliyet aleyhim âyâtuhu zâdethum îmânen ve alâ rabbihim yetevekkelûn(yetevekkelûne).
Gerçek mü’minler onlardır ki; Allah zikredildiği zaman kalpleri titrer (cezbelenir). Ve onlara Allah’ın âyetleri okunduğu zaman onların îmânlarını arttırır ve Rab’lerine tevekkül ederler.

39/ZUMER-23: Allâhu nezzele ahsenel hadîsi kitâben muteşâbihen mesâniye takşaırru minhu culûdullezîne yahşevne rabbehum, summe telînu culûduhum ve kulûbuhum ilâ zikrillâh(zikrillâhi), zâlike hudallâhi yehdî bihî men yeşâu, ve men yudlilillâhu fe mâ lehu min hâd(hâdin).
Allah, ihdas ettiği (nurların) ahsen olanlarını (rahmet, fazl ve salâvâtı), ikişer ikişer (rahmet-fazl ve rahmet-salâvât), Kitab’a müteşabih (benzer) olarak indirdi. Rab’lerinden huşû duyanların ciltleri ondan ürperir. Sonra onların ciltleri ve kalpleri Allah’ın zikriyle yumuşar, sukûnet bulur (yatışır). İşte bu, Allah’ın hidayetidir, dilediğini onunla hidayete erdirir. Ve Allah, kimi dalâlette bırakırsa artık onun için bir hidayetçi yoktur
22/HAC-35: Ellezîne izâ zukirallâhu vecilet kulûbuhum vas sâbirîne alâ mâ esâbehum vel mukîmis salâti ve mimmâ razaknâhum yunfikûn(yunfikûne). 
Onlar, Allah’ı zikrettikleri zaman kalpleri titreyenlerdir (Allah’tan gelen bir cereyanla kalpleri ve vücutları sarsılanlardır). Onlara isabet edenlere (musîbetlere) sabredenlerdir ve salâtı (namazı) ikame edenlerdir. Ve onlar, onları rızıklandırdığımız şeylerden infâk ederler.
23/MU'MİNUN-60: Vellezîne yu’tûne mâ âtev ve kulûbuhum veciletun ennehum ilâ rabbihim râciûn(râciûne).
Ve onlar vereceklerini verirler. Onlar, Rab’lerine geri dönenler (ulaşanlar) olduğundan onların kalpleri titrer.
Allahu Teala’nın zikredildiği evlerde Allah’ın nuru vardır;

24 / NUR – 36:Fî buyûtin ezinallâhu en turfea ve yuzkere fîhesmuhu yusebbihu lehu fîhâ bil guduvvi vel âsâl(âsâli).
Allah'ın, içinde İsmi'nin yükseltilmesine ve zikredilmesine izin verdiği evlerin içinde (Allah'ın nuru) vardır. Orada O'nu, sabah akşam tesbih ederler.

Allahu Teala’yı zikretmek Kuran okumaktan ayrı bir şeydir;

96/ALAK-1: Ikra’bismi rabbikellezî halak(halaka).
Yaratan Rabbin adıyla oku.

54/KAMER-17: Ve lekad yessernel kur’âne lîz zikri fe hel min muddekir(muddekirin). 
Andolsun Biz, Kur’ân’ı zikir ile kolaylaştırdık. Fakat düşünen var mı?

Allahu Teala’yı zikretmek namazdan da ayrı bir şeydir;(Nur 37)

5/MAİDE-91: İnnemâ yurîduş şeytânu en yûkia beynekumul adâvete vel bagdâe fîl hamri vel meysiri ve yasuddekum an zikrillâhi ve anis salâh(salâti), fe hel entum muntehûn(muntehûne).
Muhakkak ki; şeytan, şarap ve kumar ile aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve sizi Allah’ı zikretmekten, namaz kılmaktan alıkoymak ister. Artık son verdiniz mi?

4/NİSA-103: Fe izâ kadaytumus salâte fezkurûllâhe kıyâmen ve kuûden ve alâ cunûbikum, fe izatma’nentum fe ekîmus salât(salâte), innes salâte kânet alel mu’minîne kitâben mevkûtâ(mevkûten). 
Namazı bitirdiğinizde; ayaktayken, otururken ve yan üzeriyken (yan üstü yatarken) Allah’ı hep zikredin! Güvenliğe kavuştuğunuzda namazı erkânıyla kılın. Çünkü; namaz, mü’minlerin üzerine, vakitleri belirlenmiş bir farz olmuştur.

Allahu Teala’yı zikretmek zekattan da ayrı bir şeydir;
24/NUR-37: Ricâlun lâ tulhîhim ticâratun ve lâ bey’un an zikrillâhi ve ikâmis salâti ve îtâiz zekâti yehâfûne yevmen tetekallebu fîhil kulûbu vel ebsâr(ebsâru). 
Ticaretin ve alışverişin, onları Allah’ın zikrinden, namazı ikame etmekten ve zekâtı vermekten alıkoymadığı adamlar ki (onlar), kalplerin ve gözlerin (dehşetten) döneceği günden korkarlar.
Allahu Teala’yı zikretmek oruçtan da ayrı bir şeydir;
33/AHZAB-35: İnnel muslimîne vel muslimâti vel mu’minîne vel mu’minâti vel kânitîne vel kânitâti ves sâdikîne ves sâdikâti ves sâbirîne ves sâbirâti vel hâşiîne vel hâşiâti vel mutesaddikîne vel mutesaddikâti ves sâimîne ves sâimâti vel hâfızîne furûcehum vel hâfızâti vez zâkirînallâhe kesîren vez zâkirâti eaddallâhu lehum magfireten ve ecren azîmâ(azîmen). 
Gerçekten İslâm olan (Allah’a teslim olan) erkekler ve kadınlar ve mü’min erkekler ve kadınlar, kanitin olan erkekler ve kadınlar, sadık erkekler ve kadınlar, sabreden erkekler ve kadınlar, (Rabbine) huşû duyan erkekler ve kadınlar, sadaka veren erkekler ve kadınlar, oruç tutan erkekler ve kadınlar, ırzlarını koruyan erkekler ve kadınlar ve Allah’ı çok zikreden erkekler ve kadınlar! Allah, onlar için mağfiret ve azîm bir ecir (mükâfat) hazırladı.
Kurban bile ancak Allahu Teala’yı zikrederek kesilirse geçerli olur;
22/HAC-34: Ve li kulli ummetin cealnâ menseken li yezkurûsmallâhi alâ mâ razakahum min behîmetil en’âm(en’âmi), fe ilâhukum ilâhun vâhıdun fe lehû eslimû ve beşşiril muhbitîn(muhbitîne). 
Ve Biz, bütün ümmetler için (kurban konusunda aynı) usulleri tayin ettik ki onlara, (Allah’ın) rızık olarak verdiği (kurbanlık) hayvanlar üzerine Allah’ın İsmi’ni zikretsinler (Allah’ın İsmi ile kurbanları kessinler). O halde, sizin İlâhınız Tek Bir İlâh’tır. Öyleyse O’na teslim olun! Ve muhbitleri müjdele. 
Ancak Allahu Teala’yı zikrederek yenilen gıdalar helaldir;
6/EN'AM 118:Fe kulû mimmâ zukiresmullâhi aleyhi in kuntum bi âyâtihî mu’minîn(mu’minîne).
Eğer siz, O'nun (Allah'ın) âyetlerine inananlarsanız; o zaman üzerine Allah'ın ismi anılan şeylerden yiyiniz.

Allahu Teala, Kur’an-ı Kerim’de zikir çekmeyenlerin durumunu ise şu ayetlerle ifade ediyor;

Allah'ı zikretmedikleri için kalpleri kasiyet bağlayan, kararan insanlar var. Allah'ı zikretmedikleri için kalpleri kasiyet bağlayanlar, apaçık dalâlettedirler.

39/ZUMER-22: E fe men şerehallâhu sadrehu lil islâmi fe huve alâ nûrin min rabbih(rabbihi), fe veylun lil kâsiyeti kulûbuhum min zikrillâh(zikrillâhi), ulâike fî dalâlin mubîn(mubînin).
Allah kimin göğsünü İslâm için (Allah’a teslim için) yarmışsa artık o, Rabbinden bir nur üzere olur. Allah’ın zikrinden kalpleri kasiyet bağlayanların vay haline! İşte onlar, apaçık dalâlettedirler.

57/HADÎD-16: E lem ye’ni lillezîne âmenû en tahşea kulûbuhum li zikrillâhi ve mâ nezele minel hakkı ve lâ yekûnû kellezîne ûtûl kitâbe min kablu fe tâle aleyhimul emedu fe kaset kulûbuhum, ve kesîrun minhum fâsikûn(fâsikûne). 
Allah’ın zikri ile ve Hakk’tan inen şeyle (Allah’ın nurları ile), âmenû olanların (Allah’a ulaşmayı dileyenlerin) kalplerinin huşû duyma zamanı gelmedi mi? Kendilerine daha önce kitap verilip de böylece üzerinden uzun zaman geçince, artık (zikri unuttukları için) kalpleri katılaşan kimseler gibi olmasınlar. Onlardan çoğu fasıklardır.

Mûnafıklar Allahu Teala’yı çok az zikrederler;

4 / NİSA - 142 İnnel munâfikîne yuhâdiûnallahe ve huve hâdiuhum, ve izâ kâmû ilas salâti kâmû kusâlâ yurâunen nâse ve lâ yezkurûnallâhe illâ kalîlâ(kalîlen).
Muhakkak ki münafıklar, Allah'a hile yaparlar. Oysa O (Allah), onlara hile yapandır. Ve onlar, namaza kalktıkları zaman, üşenerek kalkarlar, insanlara gösteriş yaparlar. Ve Allah'ı pek az zikrederler.

Şeytan, Allahu Teala’yı zikretmeye engel olmak ve unutturmak ister;
58/MUCÂDELE-19:İstahveze aleyhimuş şeytânu fe ensâhum zikrallâh(zikrallâhi), ulâike hizbuş şeytân(şeytâni), elâ inne hizbeşşeytâni humul hâsirûn(hâsirûne).
Şeytan onları kuşattı. Böylece Allah'ın zikrini onlara unutturdu. İşte onlar, şeytanın taraftarlarıdır. Şeytanın taraftarları, gerçekten hüsranda olanlar, onlar değil mi?

5 / MAİDE - 91 İnnemâ yurîduş şeytânu en yûkia beynekumul adâvete vel bagdâe fîl hamri vel meysiri ve yasuddekum an zikrillâhi ve anis salâh(salâti), fe hel entum muntehûn(muntehûne).
Oysa ki şeytan, şarap ve kumar ile aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve, sizi Allâh'ı zikretmekten ve namaz kılmaktan alıkoymak ister. Siz artık (bunlara) son verdiniz mi?

23/MU'MİNÛN-110:Fettehaztumûhum sıhriyyen hattâ ensevkum zikrî ve kuntum minhum tadhakûn(tadhakûne).
Böylece onları alay konusu edindiniz. Öyle ki (bu), size Benim zikrimi unutturdu. Ve siz, onlara gülüyordunuz.

Şakiler Allahu Teala’yı zikretmekten kaçınırlar;

87/A'LÂ-11: Ve yetecennebuhel eşkâ.
Ve şâkî olan, ondan (zikirden) içtinap edecek (kaçınıp zikretmeyecek).

Allahu Teala’yı zikretmekten yüz çevirenlere şeytan musallat olur;

43/ZUHRUF-36: Ve men ya’şu an zikrir rahmâni nukayyıd lehu şeytânen fe huve lehu karîn(karînun).
Ve kim Rahmân’ın zikrinden yüz çevirirse, şeytanı ona musallat ederiz. Böylece o (şeytan), onun yakın arkadaşı olur. 

Şeytan, Allahu Teala’yı zikretmeye engel olmak ve unutturmak ister. Allahu Teala’yı zikretmekten yüz çevirenler şeytanın taraftarlarıdır, şeytanı dost edinirler ve nefsleri hüsrana düşen bu kişiler cehennemliktirler;
58/MUCADELE-19: İstahveze aleyhimuş şeytânu fe ensâhum zikrallâh(zikrallâhi), ulâike hizbuş şeytân(şeytâni), elâ inne hizbeşşeytâni humul hâsirûn(hâsirûne).
Şeytan onları bağladı. Allah'ı zikretmeyi unutturdu. İşte bunlar, şeytanın tarafını tutan kimseler, şüphesiz hep hüsrana düşen kimselerdir.

23/MU'MİNÛN-103: Ve men haffet mevâzînuhu fe ulâikellezîne hasirû enfusehum fî cehenneme hâlidûn(hâlidûne).
Ve kimin mizanı (sevap tartıları), hafif gelirse işte onlar, nefslerini hüsrana düşürenlerdir. Onlar, cehennemde ebediyyen kalacak olanlardır.
Allahu Teala’yı zikretmekten yüz çevirenleri artık Allah’ın azabından hiçbir şey koruyamaz! 
21/ENBİYA-42: Kul men yekleukum bil leyli ven nehâri miner rahmân(rahmâni), bel hum an zikri rabbihim mu’ridûn(mu’ridûne). 
“Sizi, gündüz ve gece Rahmân’dan (Allah’ın azabından) kim korur?” de. Hayır, onlar Rab’lerinin zikrinden yüz çevirenlerdir.
Allahu Teala’yı zikretmenin faydası kıyametten öncedir (ölmeden öncedir);
47/MUHAMMED-18: Fe hel yenzurûne illes sâate en te’tiyehum bagteh(bagteten), fe kad câe eşrâtuhâ, fe ennâ lehum izâ câethum zikrâhum.
Öyleyse “o saatin” gelmesinden başka bir şey mi bekliyorlar? Halbuki onun alâmetleri (işaretleri) gelmiştir. Fakat (o saat) kendilerine geldiği zaman, onlara zikretmenin ne (faydası) olur ki?
Allahu Teala zikretmekten yüz çeviren kavmi helak eder;
25 / FURKAN - 18 Kâlû subhâneke mâ kâne yenbegî lenâ en nettehıze min dûnike min evliyâe ve lâkin metta’tehum ve âbâehum hattâ nesûz zikre, ve kânû kavmen bûra(bûren).
(Putlar) dediler ki: “Sen Sübhan'sın (münezzehsin), Senden başka dostlar edinmemiz bize yakışmaz. Fakat Sen, onları ve onların babalarını metalandırdın. (Bu sebeple) öyle ki zikri unuttular ve helâkı hakeden bir kavim oldular.”

Allahu Teala’yı zikretmekten yüz çevirenlere itaat etmemeli;

18/KEHF-28: Vasbır nefseke meallezîne yed'ûne rabbehum bil gadâti vel aşiyyi yurîdûne vechehu ve lâ ta'du aynâke anhum, turîdu zînetel hayâtid dunyâ ve lâ tutı' men agfelnâ kalbehu an zikrinâ vettebea hevâhu ve kâne emruhu furutâ(furutan).
Sabah akşam, O’nun Vech’ini (Zat’ını) isteyerek Rabbine dua edenlerle beraber nefsini sabırlı tut. Dünya hayatının ziynetini isteyerek gözünü onlardan çevirme! Kalbini zikrimizden gâfil kıldığımız ve hevasına (heveslerine) tâbî olan kimselere isteyerek, işinde haddi aşmış olanlara itaat etme! 

Allahu Teala’yı zikretmekten yüz çevirenlere Allah azap eder;

72 / CİN - 17 Li neftinehum fîh(fîhi), ve men yu’rıd an zikri rabbihî yeslukhu azâben saadâ(saaden).
Onları bu konuda imtihan edelim diye. Ve kim Rabbinin zikrinden yüz çevirirse, onu çok şiddetli azaba uğratır.

Allahu Teala’yı zikretmekten yüz çevirenler insanların hayatı sıkıntı ile geçer;

20/TAHA-124: Ve men a’rada an zikrî fe inne lehu maîşeten danken ve nahşuruhu yevmel kıyâmeti a’mâ.
Ve kim Benim zikrimden yüz çevirirse, o taktirde mutlaka onun için sıkıntılı bir geçim (hayat) vardır. Ve kıyâmet günü onu, kör olarak haşredeceğiz.

Bütün güçlüklerin çözümü zikre bağlıdır. Zikir her şeyden kesilerek sadece Allahu Teala ile karşı karşıya kalmamıza imkan verir ve böylece Allah’ı çok zikretmek kurtuluşa erdirir.

8/ENFÂL-45: Yâ eyyuhellezîne âmenû izâ lekîtum fieten fesbutû vezkurullâhe kesîren leallekum tuflihûn(tuflihûne). 
Ey âmenû olanlar! Bir toplulukla karşılaştığınız zaman artık sebat edin ve Allah’ı çok zikredin ki; böylece felâha eresiniz.
İnsanların kalpleri ancak Allah‘ın yardımıyla uzlaşır. Allah’ın yardımı zikirle elde edilir;
8/ENFÂL-62: Ve in yurîdû en yahdeûke feinne hasbekallâh(hasbekallâhu), huvellezî eyyedeke bi nasrihî ve bilmu'minîn(mu'minîne). 
Ve eğer sana hile yapmak isterlerse, o taktirde muhakkak ki Allah, sana kâfidir. Yardımı ile seni ve mü’minleri destekleyen, O’dur
8/ENFÂL-63: Ve ellefe beyne kulûbihim, lev enfakte mâ fîl ardı cemîan mâ ellefte beyne kulûbihim ve lâkinnallâhe ellefe beynehum, innehu azîzun hakîm(hakîmun). 
Ve onların kalplerinin arasını (sevgiyle) birleştirdi. Eğer yeryüzündeki şeylerin hepsini infâk etseydin (verseydin), onların kalplerinin arasını birleştiremezdin. Ve lâkin Allah, onların arasını birleştirdi. Muhakkak ki O; Azîz’dir, Hakîm’dir.
Allahu Teala, Ahzab suresinin 21.ayeti kerimesine göre zikredenlerin resulu örnek aldığını buyuruyor.

33 / AHZAB - 21 Lekad kâne lekum fî resûlillâhi usvetun hasenetun limen kâne yercûllâhe vel yevmel âhıre ve zekerallâhe kesîrâ(kesîren). 
Andolsun ki, sizin için ve Allah'a ve ahiret gününe (Allah'a ulaşma gününe) ulaşmayı dileyen ve Allah'ı çok zikredenler için, Allah'ın Resûl'ünde güzel bir örnek vardır.

Peygamber Efendimiz s.a.v. ve sahabe birinci Asr-ı Saadeti yaşadılar. İkinci Asr-ı saadet ise Osmanlı’da yaşandı. İşte ikinci Asr-ı Saadet yaşanan Osmanlı‘da günlük konuşmalardaki deyimler de zikirdi;

Bu işi yaparmısın? …………………………….İNŞALLAH
Taahhüt edince………………………………….VALLAH BİLLAH
Emin misin? ………………….………………….EVELALLAH
Azmedersek ……………………………………..ALİMALLAH
İşe kalkarken ……………..……………………YA ALLAH 
İşe başlarken ……………..……………………BİSMİLLAH
İşe çoşkuyla başlayınca……………………..ALLAH, ALLAH, ALLAH 
İş başarılınca …………………………………..MAŞALLAH
İş bitince haydi…………………………………EYVALLAH
Aksilik  olursa…………………………………..HAYALLAH
Aksilik devam ederse ……………………....ALLAH, ALLAH 
Allah'a sığınırız. ……………………………….NEUZÜBİLLAH:
Hep senin dediğin mi olacak? Derken….EYİVALLAH
Canımız sıkılırsa ………………………………FESUBHANALLAH
Daha da sıkılırsak …………………………….HASBÜNALLAH
Bıkkınlık gelirse ……………………………….İLLALLAH
Tekrar denemek ister misiniz? …………..MAAZALLAH

Saadete ulaşmanın (mutlu olmanın) yolu Allah’ı çok zikretmektir;

62/CUMA-9: Yâ eyyuhellezîne âmenû izâ nûdiye lis salâti min yevmil cumuati fes'av ilâ zikrillâhi ve zerûl bey'a, zâlikum hayrun lekum in kuntum ta'lemûn(ta'lemûne). 
Ey âmenû olanlar (ölmeden önce Allah’a ulaşmayı dileyenler)! Cuma günü namaza nida olunduğu zaman (çağrıldığınız zaman) hemen Allah’ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın. İşte bu, sizin için daha hayırlıdır, keşke bilseniz.

62/CUMA-10: Fe izâ kudiyetis salâtu fenteşirû fîl ardı vebtegû min fadlillâhi vezkurûllâhe kesîran leallekum tuflihûn(tuflihûne). 
Artık namazı kaza ettiğiniz (kılıp bitirdiğiniz) zaman yeryüzüne yayılın ve Allah’ın fazlından isteyin ve Allah’ı çok zikredin. Umulur ki, böylece siz felâha (kurtuluşa) erersiniz.

Zikirsiz bir saadete ulaşmak mümkün değildir. Allah zikriyle kalbe nur iner. Zikirle gelen nurlar nefsin afetlerini temizlediği için kişinin sevgisi artar. 

"Allah'ı en çok seven O'nu en çok zikredeninizdir." Hadis-i şerif

"Yaradılanı severiz Yaradan'dan ötürü" Yunus Emre

Sevgisi artan bu kişi dünya hayatını huzurlu ve mutlu geçirir. Mutluluğumuz nefsimizin temizlenmesine bağlıdır. Nefs her kademede “Allah“ zikriyle temizlendikçe mutluluk oranı da kademe kademe artar. Ne zamanki nefs %100 temizlenir, işte o zaman dünya mutluluğunun tamamına ulaşılır. Bu ise daimi zikirle mümkündür. 

Öyleyse zikir, çok zikir, daimî zikir; Kur'ân-ı Kerim'de mevcuttur. İnsanları Allah'a teslim edecek olan şey, sadece zikirdir. Zikirsiz bir islâm yaşantısı hiçbir zaman düşünülemez! İslâm teslim demektir: Ruhun, vechin, nefsin ve iradenin Allah'a teslimi... Zikir ruhun, fizik vücudun, nefsin ve iradenin Allah’a teslim olmasına ulaştırır. Kişi ancak o zaman Allah’a teslim olur. 
Allah razı olsun.