2.BÖLÜM: 

NEFSİMİZİ KENDİMİZ TEZKİYE EDEBİLİRMİYİZ?

Kur'an'ı Kerim'de Allahu Teala hiçbir şeyi eksik bırakmamış, her konuya açıklık getirmiş.

6/EN'ÂM-38: Ve mâ min dâbbetin fîl ardı ve lâ tâirin yatîru bi cenâhayhi illâ umemun emsâlukum, mâ farratnâ fîl kitâbi min şey’in summe ilâ rabbihim yuhşerûn(yuhşerûne). 
Ve yeryüzünde yürüyen hayvanlardan ve iki kanadıyla uçan kuşlardan ne varsa (4 ayaklı) hiçbir hayvan ve iki kanadıyla uçan hiçbir kuş yoktur ki; sizin gibi ümmet olmasınlar. Biz kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık. Sonra Rab’lerine haşrolunacaklar (olunurlar).    

16/NAHL-89: Ve nezzelnâ aleykel kitâbe tibyânen likulli şey’in ve huden ve rahmeten ve buşrâ lil muslimîn(muslimîne). 
Herşeyi beyan eden (açıklayan), hidayete erdiren ve rahmet olan Kitab’ı, müslümanlara (Allah’a teslim olanlara) müjde olarak indirdik. 

Hz. Muhammed Mustafa (S.A.V) Efendimiz buyuruyor ki: 
"Mukaddes ve Yüce olan Allah'ın Kitab'ıdır. O'nda, sizden öncekilerin, sizden sonrakilerin haberi ve kendi aranızdakinin hükmü vardır. O, Allah'ın kesin sözüdür. Kim ki, kibrinden dolayı o Kitab'ı terkederse, Allah onun belini kırar. Kim de hidayeti O'ndan baskasından ararsa, Allah, o kimseyi dalâlette bırakır. O, Allah'ın sapsağlam bir ipi, apaçık bir nuru ve Sırat-ı Mustakîm'e ulaştıran hikmet dolu bir haberidir."

Allah’ın, 19 afetle donattığı nefsten, insanın kendi başına kurtulması mümkün değildir. Hiç kimse kendi kendine nefsini tezkiye edemiyor. (Nisa 49,Nur 21,Necm 32) 

4/NİSÂ-49: E lem tere ilellezîne yuzekkûne enfusehum belillâhu yuzekkî men yeşâu ve lâ yuzlemûne fetîlâ(fetîlen). 
(Habibim), nefslerini tezkiye ettiklerini söyleyenleri görmedin mi? Hayır, öyle değil (nefsini tezkiye ettiğini söyledi diye kimsenin nefsi tezkiye olmaz). Ancak Allah, dilediği kişinin nefsini tezkiye eder. Ve onlar, hurma çekirdeğinin ince ipliği kadar bile zulüm olunmazlar.

Nefsin kalbini temizleyen Allah’ın nurlarıdır. Nefsi Allah tezkiye ediyor. (Nur 21, Bakara 157, Ahzap 43)

24/NÛR-21: Yâ eyyuhellezîne âmenû lâ tettebiû hutuvâtiş şeytân(şeytâni), ve men yettebi’ hutuvâtiş şeytâni fe innehu ye’muru bil fahşâi vel munker(munkeri) ve lev lâ fadlullâhi aleykum ve rahmetuhu mâ zekâ minkum min ehadin ebeden ve lâkinnallâhe yuzekkî men yeşâu, vallâhu semî’un alîm(alîmun). 
Ey âmenû olanlar, şeytanın adımlarına tâbî olmayın! Ve kim şeytanın adımlarına tâbî olursa o taktirde (şeytanın adımlarına uyduğu taktirde) muhakkak ki o (şeytan), fuhşu (her çeşit kötülüğü) ve münkeri (inkârı ve Allah’ın yasak ettiklerini) emreder. Ve eğer Allah’ın rahmeti ve fazlı sizin üzerinize olmasaydı (nefsinizin kalbine yerleşmeseydi), içinizden hiçbiri ebediyyen nefsini tezkiye edemezdi. Lâkin Allah, dilediğinin nefsini tezkiye eder. Ve Allah, Sem’î’dir (en iyi işitendir) Alîm’dir (en iyi bilendir).

Yusuf (a.s.) bile nefsinden kendi başına kurtulamayacağını söylerken;  

12/YÛSUF-53: Ve mâ uberriu nefsî, innen nefse le emmâretun bis sûı illâ mâ rahime rabbî, inne rabbî gafûrun rahîm(rahîmun). 
Ve ben, nefsimi ibra edemem (temize çıkaramam). Çünkü nefs, mutlaka sui olanı (şerri, kötülüğü) emreder. Rabbimin Rahîm esmasıyla tecelli ettiği (nefsler) hariç. Muhakkak ki Rabbim, mağfiret edendir (günahları sevaba çevirendir). Rahîm’dir (rahmet nurunu gönderen ve merhamet edendir).

Allahu Teala, nefs tezkiyesi yapmadığı halde benim kalbim temiz diyen kişilere Necm 32’de cevap veriyor;

53/NECM-32: Ellezîne yectenibûne kebâirel ismi vel fevâhışe illellemem(lememe), inne rabbeke vâsiul magfireh(magfireti), huve a’lemu bikum iz enşeekum minel ardı ve iz entum e cinnetun fî butûni ummehâtikum, fe lâ tuzekkû enfusekum, huve a’lemu bi menittekâ. 
Onlar ki, küçük günahlar hariç, büyük günahlardan ve fuhuştan içtinap ederler (sakınırlar). Muhakkak ki Rabbin, mağfireti geniş olandır. O, sizi daha iyi bilendir. O, sizi topraktan yaratmıştı. Ve siz, annelerinizin karnında cenin idiniz. Öyleyse nefslerinizi temize çıkarmayın (nefslerinizi tezkiye ettiğinizi iddia etmeyin). O (Allah), kimin takva sahibi olduğunu daha iyi bilendir.

Kişinin nefsinin temiz olduğunu söylemesi kendi zannıdır. Bu kişi nefsinin kusurlarını örtmeye çalışır.

91/ŞEMS-10: Ve kad hâbe men dessâhâ. 
Ve kim, onun (nefsinin) kusurlarını örtmeye çalıştıysa (nefsini tezkiye etmemiş ise) hüsrana uğramıştır.

Başı sıkışınca Allah’a sığınır, O’nu ilah kabul eder, fakat Allah onları bu sıkıntıdan kurtarınca, tekrar o kişi nefsini ilah edinir. Açık şirk puta tapmaktır. Bu kişi nefsini ilah edindiği için gizli şirkte.

29/ANKEBÛT-65: Fe izâ rakibû fîl fulki deavûllâhe muhlisîne lehud dîn(dîne), fe lemmâ neccâhum ilel berri izâ hum yuşrikûn(yuşrikûne). 
Gemiye bindikleri zaman, dîni O’na halis kılarak Allah’a dua ederler. Fakat, onları karaya çıkarıp kurtardığımız zaman, onlar hemen şirk koşarlar.

"Ümmetim için açık şirkten korkmuyorum, asıl ümmetim için korktuğum şey Deccal fitnesinden daha tehlikeli olan gizli şirktir." Hadis-i şerif

Allahu Teala tek İlah olan Rabbimizi ilah edinmemizi emrediyor.

16/NAHL-51: Ve kâlallâhu lâ tettehızû ilâheynisneyn(ilâheynisneyni), innemâ huve ilâhun vâhıd(vâhıdun), fe iyyâye ferhebûn(ferhebûne). 
Ve Allah, şöyle dedi: “İki ilâh edinmeyin! O, sadece tek bir ilâhtır. O halde sadece Benden korkun!” 
Nefsini ilah edinen kişi nefsinin bütün isteklerine boyun eğer, nefsinin esiri olur. Allah’ın verdiklerini yeterli görmez, elde ettikleri onu mutlu etmez. Devamlı elde edemediklerinin peşinde koşar, mutsuz bir hayatı vardır. Allaha ulaşmayı dilemeyen, dünya hayatından razı olan kişi nefsini ilah edinir ve böylece dalalette kalır. 

25/FURKÂN-43: E raeyte menittehaze ilâhehu hevâh(hevâhu), e fe ente tekûnu aleyhi vekîlâ(vekîlen). 
Hevasını ilâh edinen kişiyi gördün mü? Yoksa sen mi ona vekil olacaksın?

45/CÂSİYE-23: Efe reeyte menittehaze ilâhehu hevâhu ve edallehullâhu alâ ilmin ve hateme alâ sem’ihî ve kalbihî ve ceale alâ basarihî gışâveh(gışâveten), fe men yehdîhi min ba’dillâh(ba’dillâhi), e fe lâ tezekkerûn(tezekkerûne). 
Hevasını kendisine ilâh edinen kişiyi gördün mü? Ve Allah, onu ilim (onun faydasız ilmi) üzere dalâlette bıraktı. Ve onun işitme hassasını ve kalbini mühürledi. Ve onun basar (görme) hassasının üzerine gışavet (perde) kıldı (çekti). Bu durumda Allah’tan sonra onu kim hidayete erdirir? Hâlâ tezekkür etmez misiniz? 

Bu nedenle nefsini ilah edinen hiç kimse, nefsinden kendi başına kurtulamaz. Allaha ulaşmayı dilemedikçe, engeller kalkmadıkça, Allah o kişinin nefsini tezkiye etmez. Hassalarındaki ve uzuvlarındaki engeller sebebiyle hep dalalette kalacak ve hiç hidayete eremeyecek. Allah bu kişiler için "nefslerini hüsrana düşürdüler" buyuruyor.

10/YÛNUS-45: Ve yevme yahşuruhum keen lem yelbesû illâ sâaten minen nehâri yete ârefûne beynehum, kad hasirellezîne kezzebû bi likâillâhi ve mâ kânû muhtedîn(muhtedîne). 
Ve o gün (Allahû Tealâ), gündüzden bir saatten başka kalmamışlar (bir saat kalmışlar) gibi onları toplayacak (haşredecek). Birbirlerini tanıyacaklar (aralarında tanışacaklar). Allah’a mülâki olmayı (Allah’a ölmeden önce ulaşmayı) yalanlayanlar, hüsrana düştüler (nefslerini hüsrana düşürdüler). Ve hidayete eren kimse(ler) olmadılar (ruhlarını ölmeden evvel Allah’a ulaştıramadılar). 

Yunus 45’te nefsini hüsrana düşüren bu kişi, Necm 32’de kalbinin temiz olduğunu söyleyen kişidir. Allahu Teala Necm 32’de “ Öyleyse nefslerinizi temize çıkarmayın (nefslerinizi tezkiye ettiğinizi iddia etmeyin). O (Allah), kimin takva sahibi olduğunu daha iyi bilendir.“ buyurarak nefs tezkiyesinin ölçüsünü veriyor. Ancak takva sahipleri nefslerini tezkiye edebiliyor. Bir kişinin takva sahibi olabilmesi şartı ise Rum 31’de açıklanmış;

30/RÛM-31: Munîbîne ileyhi vettekûhu ve ekîmûs salâte ve lâ tekûnû minel muşrikîn(muşrikîne). 
O’na (Allah’a) yönelin (Allah’a ulaşmayı dileyin) ve takva sahibi olun. Ve namazı ikame edin (namaz kılın). Ve (böylece) müşriklerden olmayın.

O halde nefs tezkiyesinin olmazsa olmaz şartı Allaha ulaşmayı dileyerek, gizli şirkten (nefsini ilah edinmekten) kurtulmak ve böylece takva sahibi olmaktır. Eğer sadece Allah’a ulaşmayı dileyenler takva sahibiyse, o halde ancak Allah’a ulaşmayı dileyenler nefs tezkiyesine başlayabilirler. Kalbinde bu talep olanları Allah mutlaka, kalpleri tezkiye etmekle görevlendirdiği resule ulaştırır. Nefsi tezkiye görevi, nebilerin olduğu dönemlerde asaleten görevli devrin imamları olan nebi resullere verilmiştir.

2/BAKARA-151: Kemâ erselnâ fîkum resûlen minkum yetlû aleykum âyâtinâ ve yuzekkîkum ve yuallimukumul kitâbe vel hikmete ve yuallimukum mâ lem tekûnû ta’lemûn(ta’lemûne). 
Nitekim size içinizde (görev yapmak üzere) sizden bir Resûl (Peygamber) gönderdik ki; âyetlerimizi size tilâvet etsin (okuyup açıklasın) ve sizi (nefsinizi) tezkiye etsin, size kitap ve hikmet öğretsin ve (hikmetin de ötesinde) bilmediğiniz şeyleri öğretsin. 

Nebilerin olmadığı dönemlerde ise vekaleten görevli devrin imamı olan veli resullere verilmiştir.( Bakara 129, Cuma 2)

3/ÂLİ İMRÂN-164: Le kad mennallâhu alel mu’minîne iz bease fîhim resûlen min enfusihim yetlû aleyhim âyâtihî ve yuzekkîhim ve yuallimuhumul kitâbe vel hikmeh(hikmete), ve in kânû min kablu le fî dalâlin mubîn(mubînin). 
Andolsun ki mü’minlerin (başlarının) üzerine (devrin imamının ruhu) bir ni’met olmak üzere kendi zamanlarında, kendi içlerinden bir resûl beas ederiz, onların aralarında (kendi kavminin içinde) onlara Allah’ın âyetlerini tilâvet eder, onları tezkiye eder ve onlara kitap ve hikmeti öğretir. Ondan evvel (resûle tâbî olmadan evvel) onlar açık bir dalâlet içinde idiler.

"62.Sobhet Tevhidin hakikati (4) Sohbet yeri:Medrese, Sohbet tarihi:6 Recep, 546/1151, Cuma sabahi: Hikmet yurdundasiniz Abdülkadir(r.a) buyurdu:
Ey Allah'ın kulları! Sizler hikmet yurdunda bulunuyorsunuz, bu bakımdan bir aracıya (vesileye) ihtiyacınız bir zorunluluktur. Mabudunuzdan gönül hastalıklarınızı muayene edecek bir doktor, sizleri tedavi edecek bir tabip, sizi Allah'a yaklaştıracak, Allah için terbiye edecek, Allah'a yakınlık perdesine yaklaştıracak, O'nun kapısındaki kapıcılara götürecek BİR REHBER İSTEYİN." (Abdulkadir Geylani: El-Fethu'r Rabbani Huzur sohbetleri s.485, huzur yayınevi tercüme Sıdkı Gülle)

Kim Allah'a ulaşmayı dilerse, Allah o kişiyi nefs tezkiyesine başlaması için resulüne ulaştırıyor ve kişinin nefsini zulmetten nura çıkarması için resulüne izin veriyor. 

5/MÂİDE-16: Yehdî bihillâhu menittebea rıdvânehu subules selâmi ve yuhricuhum minez zulumâti ilen nûri bi iznihî ve yehdîhim ilâ sırâtın mustakîm(mustakîmin). 
Allah, rızasına tâbî olan kişiyi O’nunla (Resûl’ü ile) teslim yollarına hidayet eder. Kendi izniyle onları karanlıktan aydınlığa (zulmetten nura) çıkarıp Sıratı Mustakîm’e hidayet eder (ulaştırır). 

7/A'RÂF-35: Yâ benî âdeme immâ ye’tiyennekum rusulun minkum yekussûne aleykum âyâtî fe menittekâ ve asleha fe lâ havfun aleyhim ve lâ hum yahzenûn(yahzenûne). 
Ey Âdemoğulları! Sizin içinizden, size âyetlerimi anlatan (kıssa eden) resûller geldiği zaman, bundan sonra kim takva sahibi olur ve nefsini ıslâh ederse (nefs tasfiyesi yaparsa), artık onlara korku yoktur. Ve onlar mahzun da olmazlar.

Ne zaman ki kişi Allah’ın kendisine tayin ettiği mürşide ulaşır ve tabi olur, işte o zaman nefsin ıslahı anlamına gelen amilüssalihata başlar.

25/FURKAN-70: İllâ men tâbe ve âmene ve amile amelen sâlihan fe ulâike yubeddilullâhu seyyiâtihim hasenât(hasenâtin), ve kânallâhu gafûren rahîmâ(rahîmen). 
Ancak kim (mürşidi önünde) tövbe eder (böylece kalbine îmân yazılıp, îmânı artan) mü’min olur ve salih amel (nefs tezkiyesi) yaparsa, o taktirde işte onların, Allah seyyiatlerini (günahlarını) hasenata (sevaba) çevirir. Ve Allah, Gafur’dur (günahları sevaba çevirendir), Rahîm’dir (rahmet gönderendir).

Böylece nefsin zulümle dolu olan kalbini Allah zulümattan nura çıkartır.

2/BAKARA-257: Allâhu velîyyullezîne âmenû, yuhricuhum minez zulumâti ilen nûr(nûri), vellezîne keferû evliyâuhumut tâgûtu yuhricûnehum minen nûri ilâz zulumât(zulumâti), ulâike ashâbun nâr(nâri), hum fîhâ hâlidûn(hâlidûne). 
Allah, âmenû olanların (Allah’a ulaşmayı dileyenlerin) dostudur, onları (onların nefslerinin kalplerini) zulmetten nura çıkarır. Ve kâfirlerin dostları taguttur (onlar, şeytanı dost edinirler, şeytan kimseye dost olmaz), onları (onların nefslerinin kalplerini) nurdan zulmete çıkarırlar. İşte onlar, ateş ehlidir. Onlar, orada ebedî kalacak olanlardır.

Allahu Teala mürşide ulaşan kişinin tövbesini kabul ediyor. Nefsine zulmeden kişi (günahı olan kişi) mürşide tabi olduğu an, Allah onun bütün günahlarını siliyor, silmekle de kalmıyor sildiği günahlarını sevaba çeviriyor. 

4/NİSÂ-64: Ve mâ erselnâ min resûlin illâ li yutâa bi iznillâh(iznillâhi), ve lev ennehum iz zalemû enfusehum câûke festagferûllâhe vestagfere lehumur resûlu le vecedûllâhe tevvâben rahîmâ(rahîmen). 
Ve Biz, (hiç) bir resûlü, Allah’ın izniyle kendilerine itaat edilmesinden başka birşey için göndermedik. Ve onlar nefslerine zulmettikleri zaman, eğer sana gelselerdi, böylece Allah’tan mağfiret dileselerdi ve Resûl de onlar için mağfiret dileseydi, mutlaka Allah’ı, (iki tarafın da) tövbelerini (onların tövbesini ve Resûl’ün mağfiret talebini) kabul eden ve rahmet edici olarak bulurlardı.

O halde bir kişinin nefsinin temizlenmesi için Allah’tan yardım alması , o kişinin Allah’a ulaşmayı dilemesine bağlı. Kişi serbest iradesiyle Allah a ulaşmayı dilerse , Allah devreye giriyor ve o kişide gerekli değişikliği yapıyor. Nefs tezkiyesi için gerekli şartlar oluşmadan hiç kimse nefsini tezkiye edemez. O gerekli şart Allaha ulaşmayı dilemektir. Dilemeyende gerekli şart oluşmadığı (kalbe nur yolu açılmadığı) için ne kadar zikir çekerse çeksin kalbe nur ulaşmaz, nefste afetlerden kurtulamaz ve hem dünyada hemde ahirette kendisini mutsuzluğa mahkum eder. 

Allah razı olsun.